Bij intra uteriene inseminatie (IUI) worden de meest bewegelijke zaadcellen op het juiste moment tijdens de eisprong (ovulatie) ingebracht in de baarmoeder. Het bewerkte semen wordt via een dun slangetje (katheter) voorbij de baarmoederhals rechtstreeks in de baarmoeder gebracht om de zaadcellen zo dicht mogelijk bij de eicel te brengen. De bevruchting vindt meestal plaats in de eileider. Daarna kan het bevruchte eicel zich in de baarmoeder nestelen en kan een zwangerschap ontstaan.
IUI kan worden toegepast bij koppels bij wie een spontane zwangerschap uitblijft. Ook wordt de behandeling gebruikt als uit semenonderzoek blijkt dat het aantal en/of de beweeglijkheid van de zaadcellen wat lager is, maar er nog voldoende goede zaadcellen aanwezig zijn. Daarnaast kan IUI een mogelijkheid bieden in andere situaties, zoals wanneer koppels problemen hebben met vrijen.
Op de dag van de IUI-behandeling wordt het semen bewerkt om de best bewegelijke zaadcellen te selecteren. Bij de bewerking wordt als eerst de selectieve werking van het baarmoederslijm nagebootst door de bewegelijke zaadcellen de scheiden van minder bewegelijk zaadcellen en het semenvocht. Vaak wordt vervolgens het semen gewassen om de selectie verder te verfijnen.
Natuurlijk en gestimuleerde cyclus
Het semen wordt in de baarmoeder gebracht op de dag van de eisprong. De eisprong kan worden vastgesteld in een natuurlijke cyclus door thuis ovulatietesten te gebruiken. Ovulatietesten meten het hormoon LH (luteïniserend hormoon) dat geproduceerd wordt in het lichaam net voor de eisprong. Bij een natuurlijke cyclus is ook vaginaal echo-onderzoek mogelijk om de grootte van de follikel (waarin de eicel groeit) te volgen. Zodra de follikel groot genoeg is, kan de eisprong eventueel worden opgewekt met een injectie van het hormoon hCG (humaan choriongonadotrofine) waarna het bewerkte semen getimed in de baarmoeder gebracht kan worden.
In een normale cyclus van een vrouw rijpt één follikel uit waarbij er één eicel vrijkomt (bij de eisprong). Een IUI-behandeling kan ook worden toegepast bij een mild hormoon gestimuleerde cyclus. Hierbij krijgt de vrouw hormonen toegediend (vaak door zichzelf te injecteren) die de groei en de rijping van hun follikels stimuleren, waarbij het streven is om 2 eicellen te laten uitrijpen en vrijkomen. In zo’n cyclus wordt de groei van de follikel(s) gemonitord met behulp van vaginale echo’s en volgt een hCG injectie om de eisprong op de wekken.
Kansen op zwangerschap
IUI-behandeling vergroot de kans op zwangerschap, dankzij de optimale timing, de selectie van de beste zaadcellen, het rechtstreeks inbrengen van bewerkte semen in de baarmoeder en een mogelijke hormoonstimulatie. De kans op zwangerschap per IUI-behandeling is ongeveer 10-15%. De zwangerschapskans hangt grotendeels af van de leeftijd, de kwaliteit van het semen en de leefstijl van zowel de vrouw als de man.
Na 6 IUI behandelingen is 35-40 % van de koppels met een langdurige kinderwens alsnog zwanger.
Als er na 6 tot 9 keer nog geen zwangerschap is ontstaan, kan een behandeling met IVF of ICSI worden overwogen.
IUI met donorsemen
Het gebruik van donorsemen kan een oplossing bieden voor wensouders. Een donor kan uitkomst bieden als bijvoorbeeld het eigen semen van een man geen bruikbare zaadcel heeft of als hij drager is van een erfelijke aandoening. Ook alleenstaande vrouwen of vrouwenkoppels met een kinderwens kunnen kiezen voor donorsemen.
Donoren zijn geselecteerd op semen van goede kwaliteit en het veelal bewerkte semen wordt toegepast bij de IUI-behandeling. Donoren ondergaan een uitgebreide screening en worden pas na een quarantaineperiode gebruikt voor de IUI-behandeling. Donorsemen is altijd ingevroren en wordt vlak voor de IUI-behandeling ontdooid.